محمود سامانى
111
مناسبات ايرانيان با حجاز در دوره هاى مختلف تاريخ اسلامى ( فارسى )
به مكه لشكر كشيدند و امير مكه را به اطاعت از خود وادار ساختند . اولين لشكركشى سلجوقيان در سال 484 ه . ق به فرماندهى يكى از سرداران ترك به نام « ترشك » انجام شد . وى از سوى سلجوقيان مأموريت داشت حاكم يمن را به اطاعت از عباسيان وادار سازد كه در همان سال مكه را نيز تصرف كرد . در پى اين ماجرا ، امير مكه براى شكايت به بغداد آمد . در پى درگذشت ترشك ، سپاه او نتوانستند قدرت پايدارى در منطقه را به دست آورند و به عراق بازگشتند . « 1 » سياست اعزام نيروى نظامى به مكه سبب شد تا امير آن شهر در سال 485 ه . ق به نام محمد بن ملكشاه سلجوقى نيز كه به تازگى به سلطنت رسيده بود ، خطبه بخواند . « 2 » البته رويكرد سلجوقيان به چنين سياستى براى آنان چندان آسان تمام نشد ؛ زيرا اميران مكه آن را صفآرايى در برابر خود تلقى مىكردند . د ) ايجاد پيوند سببى بنا به گزارش ابن جوزى ، سلطان ملكشاه سلجوقى در سال 468 ه . ق براى تطميع شريف مكه و نفوذ سياسى بيشتر بر حجاز تصميم گرفت خواهر خود را به عقد امير مكه در آورد . به ظاهر ، اين پيشنهاد براى امير مكه خوشايند بود و نظر او را جلب كرد . شريف مكه ، نمايندگانى را به مصر فرستاد تا از وضع اقتصادى خليفه فاطمى اطلاع يابند و هنگامى كه آنان از وضعيت نامساعد خليفه فاطمى خبر آوردند ، محمد بن جعفر در پذيرش پيشنهاد ملكشاه مصمم شد . بدين ترتيب ، امير مكه بار ديگر نام فاطميان را از خطبه مكه انداخت و به نام عباسيان خطبه خواند . درباره سرانجام اين ازدواج در منابع تاريخى مطلبى نيامده و
--> ( 1 ) . الكامل فى التاريخ ، ج 10 ، صص 200 و 204 ؛ اتحاف الورى ، ج 2 ، ص 485 . ( 2 ) . اتحاف الورى ، ج 2 ، ص 486 .